Feestheiligen
December doet haar roep als feestmaand alle eer aan. Het begint op 1 december met de patroon van de smeden, metaalbewerkers en aanverwante beroepen, de heilige Eligius of Sint-Elooi die de goudsmid was van koning Dagobert I. Hij werd priester en bisschop van Doornik. Feest dus voor de vele beroepscategorieën die hem tot patroon kozen.
Dan is er op 4 december Sint-Barbara. Haar is het in de liturgische kalender niet zo goed vergaan vermits geschrapt wegens te weinig historische gegevens. Toch is/was zij de patrones van de mijnwerkers en de pompiers en bij uitbreiding van de gevaarlijke beroepen. Rond deze tijd van het jaar werd en wordt er door deze mensen dus danig gevierd. Vermits onze provincie een mijnverleden heeft vind je in vele parochiekerken een beeld van de heilige Barbara.
Ondertussen is Sinterklaas aan zijn ronde bezig. Hij kreeg dit jaar zelfs coronafaciliteiten van enkele federale ministers om ongestoord zijn werk te kunnen doen. Brave kinderen mogen zich verheugen in droomgeschenken. Een kinderfeest waar ook menig volwassene van meesnoept.
Maria en Advent
In de Advent komt Maria in de liturgie ruim aan bod. Zij speelt dan ook een hoofdrol in de menswording van God. Het hele verre begin van deze heilsgeschiedenis ligt bij de onbevlekte ontvangenis van Maria die geboren wordt uit Anna en Joachim. Vanaf het allereerste begin is Maria voorbestemd om de moeder van Jezus te worden en heeft God haar gevrijwaard voor elke zondige invloed. Die ontvangenis vieren we op 8 december negen maanden voor haar geboortefeest op 8 september.
Tijdens de hele adventsperiode loopt ook de actie Welzijnszorg. We hebben bijzondere aandacht voor de armen van bij ons onder het motto ‘Samen tegen armoede’. Dit jaar ligt de nadruk op betaalbaar wonen.
Donker en licht
In december krijgen we de kortste en dus ook donkerste dagen van het jaar. In de oude Juliaanse kalender viel de kortste dag van het jaar op 13 december, feestdag van de heilige Lucia, een vierde-eeuwse martelares. Het is dus niet verwonderlijk dat haar feest werd omgeven met gebruiken van het joelfeest, de verwelkoming van het nieuwe licht. Vooral in de Scandinavische landen is het feest heel populair. Wij houden er het volksgezegde aan over: “Sinte Lucij, het keren van de tij”.
We tellen de dagen af naar de winterzonnewende want op 21 december (feitelijk 22 december) begint de astronomische winter. Eigenlijk zitten we als sinds 1 december in de meteorologische winter. Maar vanaf de 21° (22°) gaan de dagen minuut per minuut lengen. Ook dat ging destijds gepaard met veel vuur- en lichtfeesten en veel geluid om de demonen van de duisternis te verjagen. Ons oudejaarsvuurwerk is daar een overblijfsel van. De katholieke Kerk heeft de geboorte van Jezus, het nieuwe Licht, rond die tijd op haar kalender gezet.
Sinds 1989, de val van de Berlijnse muur, wordt rond deze tijd het vredeslicht vanuit Bethlehem naar tientallen landen gebracht om de vredesboodschap zo ver mogelijk uit te dragen.
Kerstmis
En dan is het Kerstmis het feest rond de menswording van God in deze wereld. ‘Hij die bestond in goddelijke majesteit heeft zich niet willen vastklampen aan de gelijkheid met God. … Hij is aan de mensen gelijk geworden’ (Fil. 2,6-7). De feestglitter en gezelligheid mag er best zijn maar zou de diepe werkelijkheid niet mogen verdringen want ‘de genade van God, bron van heil voor alle mensen, is op aarde verschenen’ (Titus 2,11).
Liturgisch is dit vredesfeest omgeven met feesten van martelaren als letterlijke toepassing van Jezus’ uitspraak ‘Denk niet dat ik vrede ben komen brengen op aarde’ (Mat. 10,34). Op tweede kerstdag gedenken we de eerste martelaar, diaken Stefanus; twee dagen later de onschuldige kinderen door Herodes vermoord en op 29 december de heilige Thomas Becket, kanselier van koning Hendrik II en aartsbisschop van Canterbury die in opdracht van de koning in zijn kathedraal werd vermoord.
Heilige Familie en Johannes
Maar in de buurt van Kerstmis, op 27 december, gedenken we ook de evangelist Johannes die het fijnste en meest doordachte evangelie schreef. En op de zondag tussen Kerstmis en Nieuwjaar vieren we de heilige Familie, het gezin van Nazareth waar Jezus de grootste tijd van zijn leven zal doorbrengen. Het is een dag om dankbaar te zijn voor ons eigen gezin en om bescherming en voorspoed te vragen voor de mensen die het dichtst bij ons leven en met wie wij het meeste vertrouwd zijn.
Silvesterabend
Op 31 december gedenkt de liturgie de heilige paus Silvester I. Hij was paus in de vierde eeuw ten tijde van keizer Constantijn. Hij was een paus in de schaduw en dankt zijn huidige bekendheid alleen aan het feit dat hij op de laatste dag van het jaar gevierd wordt. In Duitsland spreekt men van Silvesterabend.
Een drukke maand die we afsluiten met het vieren, al of niet uitbundig, van de overgang naar het nieuwe jaar.
Ingezonden Door Rik Palmans PE OLVrouw Tongeren
