Mijn vorige stukje ‘Januarigedachten’ begon met het zinnetje: ‘Januari heeft de slechte reputatie de koudste maand van het jaar te zijn’. En kijk, de tweede week van het nieuwe jaar was een ouderwetse vriesweek met zelfs overdag temperaturen onder nul, ijs op de plasjes en waarachtig ook nog een laagje sneeuw. De kopjes van struiken en bomen die kwamen kijken of het al lente was hebben zich wijselijk teruggetrokken om te wachten op het echte voorjaar.

Februari is dit jaar een beetje speciaal want we krijgen een dagje meer. Het is een correctie van onze tijdsindeling die om de vier jaar nodig blijkt. Maar uiteindelijk maakt het voor ons bestaan geen verschil behalve misschien voor hen die op 29 februari geboren zijn. Die kunnen dan eindelijk of nog eens hun verjaardag op de geboortedatum zelf vieren.

 

Lichtmis en pannenkoeken

Op 2 februari viert de Kerk de opdracht van Jezus in de tempel een gedachtenis die doorheen de tijden in de volksmond Maria Lichtmis is gaan heten. Daarbij ontstonden enkele volksgebruiken: de kinderzegening, kaarsen wijden en pannenkoeken bakken.

Die pannenkoeken, ondertussen een lekkernij voor elke dag, zouden hun oorsprong vinden in het feestelijk samenzijn van het hoevepersoneel dat op die dag van werk mocht veranderen. Met de beginnende lentekriebels zou de vorm en de kleur van het gebak ook nog eens aan de (nieuwe) zon doen denken. En ja, met Lichtmis is het lengen van de dagen al goed zichtbaar, vooral ’s avonds. Niet tegen te houden er is nieuw leven op komst.

 

Aswoensdag en Valentijn

Het zal niet vaak gebeuren, eens in de zoveel jaar, dat het begin van de vasten en Valentijn op dezelfde dag vallen. Dit jaar is dat het geval. Een dilemma dus: vasten of feesten? Onze wereld een beetje kennende zal de keuze vlug gemaakt zijn vrees ik. Al moeten we ook niet overdrijven. Uit onderzoek zou blijken dat in 2019 nog geen 30% van de volwassenen iets aan Valentijn heeft gedaan. Die 14° februari komt van paus Gelasius I die in 496 die dag instelde als naamfeest van de heilige Valentijn, een Romeinse martelaar uit de vierde eeuw. Behoudens enkele legenden van veel latere datum is er geen enkel verband met de heilige en het feest voor de verliefden.

Maar dit jaar is 14 februari dus ook het begin van de veertigdagentijd, de voorbereiding op het grootste feest van de christenen, Pasen. Dat begint dus best vroeg want ja, Pasen valt op 31 maart. Veertig dagen lang proberen we ons geestelijk leven een beetje op te krikken en ons spiritueel klaar te maken om Verrijzenis te vieren. Een beetje té prozaïsch zou je kunnen zeggen dat we een begin maken met onze geestelijke lenteschoonmaak.

 

Geschiedenis

Er kan veel gebeuren in een maand. We halen wat markante gebeurtenissen aan uit het verre en dichtbije verleden.

Op 1 februari 1953 zet een grote overstroming in Nederland 200.000 hectare land onder water. Dit kost het leven aan 1836 bewoners en dat leidt onder meer tot gigantische werken aan de afsluitdijk. Op 11 februari 1929 wordt het Vaticaan erkend als soevereine staat.  Op diezelfde dag in 1990 wordt Nelson Mandela, Zuid-Afrikaanse antiapartheidsstrijder, na 27 gevangenschap vrij gelaten. 16 februari 1922: grote spanning in de wereld van de archeologen en aanverwante wetenschappers want Howard Carter opent het graf van Toetanchamon. Op dezelfde dag in 1959 wordt Fidel Castro premier van Cuba. Ook niet onbelangrijk gezien de huidige gespannen situatie in het Midden-Oosten: op 17 februari 1867 vaart het eerste (proef)schip door het Suezkanaal. Voor de Belgen is de 17° februari verbonden met de dood van Koning Albert I die in 1934 verongelukte bij het beklimmen van een rots in Marche-les-Dames.  28 februari 2013: paus Benedictus XVI treedt vrijwillig af als opperherder van de katholieke Kerk. Hij is de eerste paus in bijna 600 jaar die dat doet. En voor de filmliefhebbers nog dit. Op 29 februari 1940 wint Hattie McDaniel voor haar rol in de film Gone with the Wind (Gejaagd door de wind) als eerste Afro-Amerikaanse acteur een Oscar.

 

Sterrenbeeld

Het sterrenbeeld van 21 januari tot 21 februari is ‘Waterman’. Van degenen die onder dit sterrenbeeld geboren zijn zegt men dat het mensen zijn met goede ideeën die ze zelf ten uitvoer brengen. Ze kunnen wel eens wat wispelturig zijn maar voor het overige zijn ze vriendelijk en geïnteresseerd en geneigd het goede te doen. Dat klinkt echt wel goed.

 

En nog even herhalen ter bemoediging: “Februari is nooit zo fel of hij levert zijn drie zomerse dagen wel”.

 

Rik Palmans