Bij gelegenheid van de opknapbeurt die de kapel onderging dankzij de vrijwillige inzet van heel wat medewerkers is er op Tweede Pinksterdag een bijzondere dankviering om 10 uur.
Er is mooi werk verricht door heel veel mensen in de voorbereiding en de uiteindelijke schilderwerken, die aan de kapel zowel van binnen als van buiten een frisse en schitterende look geven. Het was bij gelegenheid van het meelevende gebed van vele mensen in de kapel voor Dorien dat enkelen daarover plannen begonnen te maken en zo mocht een droom in korte tijd werkelijkheid worden. Van harte dank voor die mooie inzet en het enthousiasme waarmee dit is mogen gebeuren. Dank u wel aan de mensen van vroeger die deze kapel hebben opgebouwd. Dank u wel aan de mensen van nu die de kapel verder in eer willen behouden.
Van harte welkom aan u allen voor de dankviering. Hierbij enkele foto’s; op dit ogenblik wordt nog de laatste hand gelegd aan de binnen-afwerking. Verder kan u van een oude folder de historiek van de Kapel en de ontwikkeling van het dorp lezen.
Historiek Van De Kapel
- Geschiedenis
In 1809-1862 liet priester Stassen op het gehucht De Plank een devotie kapel bouwen. Hij stamde uit de familie de la Croix, die aldaar en op Schilberg meerdere hoeven bezat. Aanvankelijk was het een bescheiden bid-kapel die uit enkel het huidige koor bestond; dat was aan de W-zijde cylindervormig afgesloten. Het had al zijn dakruiter. De toegangsdeur bevond zich aan de straatzijde. Tussen de twee oorlogen kwam dan, in twee keer, het huidige schip erbij. Zo bestaat het gebouw nu uit een bakstenen zaal van drie traveeën en een dito koor met houten dakruiter. Het onbebouwde perceel naast de kapel was tot ca. 1950 een stemmige poel.
De vorm van de vensters dankt de kapel aan de stijl van de 19e eeuw, het neo-klassicisme. Toen werd voor openbare gebouwen (gemeentehuizen, postkantoren …) graag de rondboog gebruikt, een reminiscentie aan Romeinse bestuursgebouwen (1). De deur van de oorspronkelijke kapel had die vorm, en bij de uitbreidingen hield men zich daaraan. Er is een tribune, waarop het harmonium staat.
De huidige meubels zijn vrij eenvoudig. Er bestaan nog foto ’s van het vorige altaar. In 1971 ging de kapel uit privé-bezit over aan de vzw. Dekanale Werken Voeren.
- Kerkgemeenschap
De Kapel is toegewijd aan de Heilige Rochus (met hond en wonde), patroon tegen de vee-ziekten.
- De Kapel in de ontwikkeling van het Dorp.
De oorspronkelijke nederzetting De Plank lag zo ’n halve kilometer verder naar het westen, tussen de hoeve De Eiken en de huidige transformator-kabine, ze lag voor een groot deel langs de bosrand. Ca 1789 waren er langs de `grote’ weg Hendrik-Kapelle (zetel van de Staten van Limburg) – Terlinden – Maastricht hoop en al een drietal hoeven, waarvan één onder Teuven (Ferrariskaart). Toen dan in 1839 de Europese mogendheden hierlangs een staatsgrens (Nederland-België) trokken, moest er een douanekantoor komen. Zo begon het gehucht zich te verplaatsen, naar de internationale weg toe: hier kwam de kapel (1860), een café (Barbay, 1880), een winkel (Cerfontaine-Nibus). Wat verderop kwamen de quarantaine-stallen, waar vee, dat over de grens werd gebracht, een verplicht verblijf kreeg van veertig dagen, om te zien of het geen ziekten meebracht.
Vanaf ca. 1930 waren er in de kapel zondagsmissen, in den beginne vanuit Sint-Martens-Voeren, dat ook vandaag nog de officieële parochie van de buurtschap is. Van 1982 tot 2005 berustte de zielzorg bij pastoor-deken Lemmens van Teuven. In 1938 werd er voor het eerst een huwelijk ingezegend (Breicheler-Nibus). Een school vervolledigde het geheel (Barbay, 1934, gebouwen bij het café), dat zodoende aan de definitie van een dorp ging voldoen. In 1937 werd er al de nieuwe school ingericht. Het eerste gebouw daarvan staat nog; het werd gebouwd door de ouders zelf. De grond was geschonken door de familie de la Croix. Een eigen kerkhof heeft het dorp niet. In 1952 deden voor het eerst kinderen hun eerste communie op De Plank en in 1986 ook de hernieuwing van de doopgeloften.
Van voor de oorlog al kende De Plank haar eigen jaarlijkse kermis, ontstaan uit een initiatief van de voormalige voetbalploeg.
Tot kort na 1945 danste men er op het bal om middernacht de traditionele dans ‘De Lansiers’.
De oude kern – langs de bosrand – ontvolkte; in 1965 verwierf het Bokrijks Openluchtmuseum een boerderij van deze kern. Heden ligt de hoofdbrok van het dorp langs de grote weg en tussen het douanekantoor – dat aan zijn laatste dagen toe is – en de school: het “gewestplan” voorziet enkel bouwruimte langs reeds bestaande verbindingswegen.
Het dorp heeft ondertussen enkele horeca- en een paar KMO-bedrijven erbij gekregen. Het grootste deel ervan behoort tot de deelgemeente Sint-Martens-Voeren, een niet onaanzienlijk deel tot Teuven en, met één huis, tot (het Nederlandse) Slenaken, Sinds 1982 deel van de gemeente Wittem. In sociaal opzicht geldt het als centrum voor Schilberg, Ulvend en De Konebos
Bronnen: (1) Risebero. Architektuur; verder: Architectuur in Vaerenc.o.1794-1914; verder notities van Jaak Nijssen, die zelf leerling is geweest in de eerste school van De Plank.
Tekst: Heemkring Voeren en Omstreken, 1991.
- Epiloog
Ondertussen is de tijd niet blijven stilstaan. De grens met Nederland is verdwenen. De school van de Plank barstte uit zijn voegen. Het huidige Schoolbestuur samen met het oudercomité zet zich in om de school verder uit te bouwen zodat de kinderen in aangename lokalen en op een mooie campus hun schoolloopbaan kunnen voltooien. Enkele nieuwe horeca zaken en een Sportcentrum openden onlangs hun deuren. Ook de petanque baan gestart met Neos-Voeren op de boerderij van Frits Janssen is vandaag een succes.
De kapel ligt er stil en vredig bij en dank zij de inzet van vele medewerkers en vrijwilligers vandaag in een nieuw kleedje door de mooie schilderwerken die er plaats vonden.
Sinds 2006 is de Kapel de plek waar mensen van de buurt en verderaf elkaar mogen vinden om samen eucharistie te vieren op maandag morgen. Maar zij is ook de plaats waar we met velen mogen samen zijn om troost en nabijheid te zoeken bij God en medemensen wanneer het leven pijn kan doen en eveneens om dank te zeggen voor de helende kracht die mensen daarbij mogen ervaren.
L.Stassen