Ter Inleiding.

U hebt het wellicht reeds meegemaakt in familie- of kennissenkring: een katholieke begrafenis met een woord- en gebedsdienst, geleid door een priester, diaken of leek. Deze vieringen zijn even lang als vroeger. Er is het zangkoor van de parochie dat de dienst opluistert. De dienst wordt ook verzorgd door meerdere personen.

Sinds januari 2015 is deze vorm van Uitvaartliturgie, ”zonder mis” voorgeschreven door het beleid van ons bisdom.

Waarom ?

In het toenmalige dekenaat Vlijtingen waren er in de jaren zeventig 15 pastoors en 3 kapelaans.

In Voeren waren er in 1980  nog 6 pastoors voor 4.200 inwoners.

In het dekenaat Bilzen (gemeenten Bilzen en Hoeselt samen) zijn er nu twee benoemde priesters voor 41.300 inwoners.

U zult begrijpen dat de parochiepastoraal nu heel anders verloopt. Waar vroeger de kerkelijke vieringen uitsluitend door pastoor of kapelaan geleid werden, zijn er nu voor de verschillende pastorale velden, zoals doopliturgie, vormselcatechese, ziekencommunie, enz. werkgroepen waar priester, diaken en leken de taken verdelen.

Daarbij is de godsdienstbeleving van de huidige generatie heel verschillend. Vroeger ging iedereen op zondag naar de mis. Nu wordt het geloof heel uiteenlopend beleefd. Ook al heeft men maar bij gelegenheid contact met het parochie-gebeuren, toch sluit men nog aan op de hoekmomenten van het leven.

In het geheel van het parochiale gebeuren rond het afscheid van een gelovige blijft, ook bij de nieuwe vorm van uitvaart-liturgie, de verbondenheid met de eucharistie. De familie wordt uitgenodigd voor de zondagse eucharistieviering waarin de naam van de overledene wordt vernoemd in de voorbeden of in de gebeden na de consecratie.

Het beleid van ons bisdom gaf tijd en ruimte om deze nieuwe vorm van uitvaartliturgie in te voeren.

Voor onze federatie Voeren samen met de federatie van Vlijtingen zal dit gebeuren vanaf 1 januari 2016.

De bisschop vraagt om een uitzondering te maken voor mensen die een bijzondere band hadden met de Heilige Eucharistie. Een eucharistieviering is dan toch nog mogelijk.

In solidariteit met ons bisdom gaat de voorkeur echter naar een gebedsviering bij de begrafenis. Op die wijze willen we nu reeds stappen zetten naar de toekomst wanneer het priestertekort zich nog scherper zal stellen en zo ook leken kansen geven om deze zorg voor de uitvaart mede te dragen in de parochie.

Namens de leken, de diakens en de priesters, die deze pastorale zorg ter harte zullen nemen.

Beleidslijn van het Bisdom Hasselt- Vernieuwde uitvaartliturgie –

Gelovig afscheid nemen        

Nabijheid en een boodschap van hoop

De Kerk wil rouwende mensen op een bescheiden en mooie wijze nabij zijn met de boodschap: God gaat zorgzaam met ons en onze overledene om. Hij laat onze overledene niet los. De dood is niet het definitieve einde. “Omdat Jezus Christus is opgestaan uit de dood, geloven we dat ook wij eens verrijzen met Hem.” ( 1 Kor. 15 ). Vanuit dit geloof in de verrijzenis wil de parochiegemeenschap troost en hoop bieden in begeleiding en gebed.

Een aanbod in drie momenten… 

De kerkelijke uitvaart van een overledene kan gebeuren in drie momenten die met elkaar samenhangen: de avondwake aan de vooravond van de uitvaart, de eigenlijke uitvaartliturgie (begrafenisdienst) en de eucharistieviering op één van de volgende zondagen waarin de verzamelde gemeenschap uitdrukkelijk voor de overledene bidt. Vanaf 1 januari 2015 zal de uitvaartliturgie in ons bisdom standaard met een gebedsviering plaatsvinden.

1.  Avondwake
   Als de familie het wenst, houden we op de vooravond van de uitvaart  in de parochiekerk een avondwake. Deze avondwake vervangt niet de uitvaart, het is dus geen afscheids-viering, maar een biddend samenzijn. Wij omringen de nabestaanden en maken met hen de overgang naar de eigenlijke uitvaartliturgie die de volgende dag zal plaatsvinden.
2. Uitvaartliturgie (begrafenisdienst) met een gebeds-viering – in verbondenheid met de eucharistie op – zondag als standaard
   De uitvaartliturgie met gebedsviering vindt plaats in de parochie kerk om 10.30 uur. De uitvaartliturgie met gebedsviering is een volwaardige kerkelijke uitvaart.
   Deze vorm van liturgie wordt immers gehouden in aanwezigheid van de familie en vrienden en van de geloofsgemeenschap. Zij wordt geleid door de priester, de diaken of andere personen die een mandaat ontvingen van de bisschop. Zij verloopt volgens een vast-gestelde rite en is verbonden met de zondagseucharistie als uitdrukking van ons verrijzenisgeloof.
   De uitvaartliturgie met gebedsviering wordt door ons bisdom als standaard gesteld en wordt bijgevolg als gewone vorm voor allen aanbevolen, behoudens welbepaalde uitzonderingen zoals vermeld in de beleidslijn van het bisdom. Overigens staat ons bisdom hiermee niet alleen. In de wereldkerk is dit op vele plaatsen het geval, ook in verscheidene andere bisdommen in ons land.
3. Zondagseucharistie met herdenking van de overledene
   De uitvaart blijft verbonden met de eucharistie: in de zondags-eucharistie van … (bv. de eerste zondag van de maand) wordt ter intentie van de overledene gebeden en wordt de overledene uitdrukkelijk herdacht: … (bv. het gedachteniskruisje met de naam van de overledene wordt bij het altaar geplaatst en krijgt na de viering een plaats op het gedachtenisbord). Zo krijgt de overledene een plaats in het hart van onze parochie-gemeenschap.
   Onze bisschop vraagt om een uitzondering te maken voor mensen die een bijzondere band hadden met de Heilige Eucharistie. Een eucharistieviering is dan nog mogelijk voor zover op dat moment een priester nog beschikbaar is.