We beginnen dit stukje te schrijven in de namiddag van 15 september, de maandag van Tongeren kermis. In de voormiddag was het stralend weer maar in de vooravond blaast de wind onstuimig. Benieuwd of het uitgestelde vuurwerk van zaterdagavond kan doorgaan. Eergisteren, zaterdag, vloog een windhoosje tegen te hoge snelheid over de Legioenenlaan tot achter het ziekenhuis en nam in zijn onbesuisdheid bomen en zelfs daken mee. Een onweer bleef geruime tijd boven Tongeren knallen en goot massaal veel regenwater naar beneden.
Het deed me denken aan de weerspreuk: “Als in september de donder knalt, met Kerstmis sneeuw in
hopen valt.” Wie houdt dat in het oog? Toch zijn we nog altijd blij met de voorbije prachtige zomer.
We mogen zelfs dankbaar zijn dat de zo nodige regen tijdens de wisselvallige dagen van september is
gekomen.
Rustige oktober
De maand oktober kondigt zich aan als een rustige maand. Wat in september is opgestart kent zijn kalme
verloop al valt er nog het een en ander van de velden en de wijngaarden te halen. De gronden leggen zich open om het nieuwe zaad te ontvangen. De eeuwenoude cyclus wordt verdergezet.
En het kan nog heerlijk herfsten. Ja, ik weet het, dat werkwoord staat niet in de Dikke van Dale maar als het kan zomeren en winteren waarom zou het dan niet kunnen herfsten? Trouwens in Vlaanderen krijgt een nieuw woord of een nieuwe uitdrukking burgerrecht als je het maar lang genoeg fout gebruikt.
Wijnmaand
In de volksmond wordt oktober ook de wijnmaand genoemd. Er was een tijd dat het mode was dat mensen van bij ons naar Frankrijk trokken om wijn te gaan bottelen. Daar kon uren over gepalaverd worden. Ik herinner me nog een heroïsche discussie tussen leraars aan de middagtafel over goede wijnen, bouquet en afdronk en zo tot de directeur iedereen plat sloeg met te zeggen: “Voor mij is een goede wijn een wijn die mij smaakt.” Einde Discussie. Dat neemt niet weg dat de wijnbouw bij ons weer een serieuze teelt is geworden. Nadat Napoleon zijn eigen Franse wijn ging overbeschermen en er waarschijnlijk in die tijd ook een ijstijd dipje was, is er met de opwarming van het klimaat bij ons weer ruimte voor de wijnbouw. Limburg doet het op dat punt zeer goed vooral in Haspengouw en het Maasland. In 2023 zou in België op 891 hectare 3.434.604 liter geproduceerd zijn. En er zou jaarlijks een toename zijn van rond de 10 procent … Oktober wordt dus een belangrijke wijnmaand al probeert men hier ook ‘Bierfesten’ te lanceren. Het kan niet lang meer duren of er gaan ook wijnfeesten aankomen.
Rozenkransmaand en Missiemaand
Het is een hele stap van de wijngaard naar het rozenhoedje maar het korten van de dagen en het vroeg binnen zitten van destijds leenden zich goed om de paternoster boven te halen. Het ietwat monotone gebed bracht mensen in een rustige stemming. Het was ook een gelegenheid om voor alles en iedereen te bidden in het geloof dat Maria, tot wie het gebed gericht was, ons en allen voor wie we een intentie bij haar neerlegden, zou in bescherming nemen. Of het in de gezinnen nog wil lukken is mij een vraag maar in de basiliek wordt het voor elke avondmis nog met overtuiging gebeden.
Bij de intenties voegen we ook de jonge kerken op de andere continenten die niet alleen ons gebed maar ook onze materiële steun kunnen gebruiken. Vandaar de jaarlijkse collecte op missiezondag, dit jaar op 19 oktober.
Vergeet ook niet in de nacht van 25 op 26 oktober de klokken, horloges en andere tijdmeters een uur terug te zetten als dat al niet vanzelf gebeurt. We krijgen een uur meer slaaptijd want tot in de lente schakelen we over op het winteruur.
Geschiedenis
Heel kort maar want anders wordt mijn bijdrage te lang. 1 oktober is een belangrijke dag voor de muziekwereld en voor Maastricht. Op die dag wordt één van hun beroemdste telgen geboren, André Rieu. Voor de kruisvaarders is 2 oktober 1187 een dag van rouw. Generaal Saladin herovert Jerusalem. Vind je het zebrapad en mooie uitvinding? Het Verenigd Koninkrijk neemt als eerste land ter wereld het zebrapad in het verkeersreglement op. Dat gebeurde op 31 oktober 1951.
Daarbij houden we het en een weerspreuk heb je al gehad. Of toch nog deze, geplukt van mijn scheurkalender: “Kruipen mollen en muizen diep in de grond, zo maken zij een strenge winter kond.” Wie haalt het in zijn hoofd om te meten hoe diep die beesten onder de grond gaan? Fijne herfstdag nog.
O ja. Het kermis vuurwerk is doorgegaan op kermismaandag avond om 20.30u. ondanks de wind.
Rik Palmans